άρθρο του Περικλή Βασιλόπουλου για τα 2 χρόνια ΕΡΤ και ΣΚΕ

17η Ολομέλεια ΣΚΕ Αττικής 23/5/2017
30 Μαΐου 2017
18η Ολομέλεια ΣΚΕ Αττικής 27/6/2017
28 Ιουνίου 2017

Τα δυο χρόνια της νέας ΕΡΤ (2015 – 2017) και τα Συμβούλια Κοινωνικού Ελέγχου

Μία από τις πιο σημαντικές πρωτοβουλίες της νέας ΕΡΤ την διετία 2015-2017 αποτελεί η ίδρυση των ΣΚΕ Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας. Το ΣΚΕ Αττικής με έδρα την Αθήνα ξεκίνησε τον Δεκέμβριο 2015 με 110 μέλη εκ των οποίων τα 55 είναι πολίτες που κληρώθηκαν από το σύνολο των 2.200 αιτήσεων εθελοντικής συμμετοχής και τα υπόλοιπα 55 μέλη εκπροσωπούν κοινωνικούς φορείς, θεσμούς και οργανώσεις. Το ΣΚΕ Κεντρικής Μακεδονίας με έδρα την Θεσσαλονίκη έχει 60 μέλη, 30 από τα οποία είναι κληρωμένοι πολίτες και τα 30 εκπρόσωποι φορέων.

Τα ΣΚΕ αποτελούν μια πρότυπη σε πανευρωπαϊκό επίπεδο καινοτομική πρωτοβουλία της ΕΡΤ για τον συμμετοχικό έλεγχο, με στόχο την βελτίωση και προσαρμογή της στις απαιτήσεις της κοινωνίας και των πολιτών.
Μπορεί ο βασικός στόχος των ΣΚΕ σύμφωνα με τον νόμο 4324/15 να είναι η βελτίωση της ΕΡΤ, αλλά δεν είναι ο μόνος, ούτε μεσοπρόθεσμα ο πιο σημαντικός στόχος. Όπως τονίζει σε μια πρόσφατη μελέτη της η European Broadcasting Union (EBU) που εκπροσωπεί τις δημόσιες ραδιοτηλεοράσεις 56 Ευρωπαϊκών χωρών, το πιο σημαντικό ερώτημα είναι το «ποιος και με τι τρόπο αποφασίζει για το περιεχόμενο και τη δημόσια αξία των δημόσιων ΜΜΕ τον 21ο αιώνα» (“Public Service Media in the 21st century: What value, Which Values”, January 2016). Ο ερχομός του Διαδικτύου και των social media, η συνεχής πίεση από τα ιδιωτικά media και την αγορά, οι αλλαγές στις προτιμήσεις και τις ανάγκες των πολιτών και τέλος οι πολιτικές αλλαγές στις κυβερνήσεις ιδίως στις χώρες που έχουν πληγεί από την κρίση του 2008, έχουν αλλάξει ριζικά το πλαίσιο λειτουργίας των Δημόσιων ΜΜΕ. Ποιος θα αποφασίσει λοιπόν; Οι μετρήσεις τηλεθέασης/ακροαματικότητας; οι εκάστοτε κυβερνητικές πλειοψηφίες; οι ιδιωτικές επιχειρήσεις και η διαφημιστική αγορά; οι εργαζόμενοι στα Δημόσια ΜΜΕ; τα ΑΕΙ, η κοινωνία πολιτών ή όλοι μαζί και με ποιον τρόπο; Ο Διάλογος έχει ξεκινήσει και είναι ανοικτός σε προτάσεις και πρότυπες δράσεις. Μια τέτοια πρότυπη σε πανευρωπαϊκό επίπεδο πρωτοβουλία είναι τα ΣΚΕ Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας της ΕΡΤ. Είναι μια πρωτοβουλία σε πλήρη εξέλιξη που αρχίζει μόλις τώρα να αποδίδει και τους πρώτους καρπούς. Τα στοιχεία αποδεικνύουν του λόγου το αληθές:

• Έχουν πραγματοποιηθεί 17 Ολομέλειες του ΣΚΕ Αττικής με μέσο όρο συμμετοχής τα 30 μέλη, το 80 % των μελών έχουν συμμετάσχει το λιγότερο σε δύο Ολομέλειες, ενώ έχει εκλεγεί πενταμελές προεδρείο.
• Έχουν αφιερωθεί από τους πολίτες μέλη (55) του ΣΚΕ & τους κοινωνικούς φορείς & θεσμούς (55) πάνω από 60 ώρες σε Ολομέλειες και 300 ώρες σε συναντήσεις των επτά Επιτροπών.
• Μέλη και επιτροπές του ΣΚΕ έχουν απευθύνει πάνω από 60 αιτήματα απαντήσεων και διευκρινήσεων προς την ΕΡΤ. Έχουν ήδη διεκπεραιωθεί από το ΚΕΕΠ προς τις αντίστοιχες διευθύνσεις και τμήματα και οι οποίες στην πλειονότητά τους έχουν ήδη απαντηθεί προς περαιτέρω διάλογο.
• Έχουν γίνει ακροάσεις 5 Γενικών Διευθυντών όπως και 6 Διευθυντών τμημάτων & Στελεχών της ΕΡΤ.
• Έχουν πραγματοποιηθεί 4 τηλεοπτικές εκπομπές «ΠΟΛΙΤΕΣ» στην ΕΡΤ1 με αποκλειστικό θέμα τη λειτουργία των ΣΚΕ, με συμμετοχή κατά μέσο όρο 20 μελών του ΣΚΕ αλλά και του Προέδρου και του Διευθύνοντα Συμβούλου της εταιρείας. Στόχος της εκπομπής είναι η δημοσιοποίηση των διαδικασιών κοινωνικού ελέγχου της ΕΡΤ στο ευρύτερο κοινό και τους πολίτες. Δύο μέλη του Προεδρείου του ΣΚΕ έχουν φιλοξενηθεί στην εκπομπή «Στάση ΕΡΤ».
• Έχουν αφιερωθεί έξι ραδιοφωνικές εκπομπές «Athens Calling – Η Αθήνα καλεί» στο Πρώτο Πρόγραμμα.
• Έχουν ήδη κατατεθεί στη κεντρική διοίκηση και το ΔΣ της εταιρείας τα πορίσματα πέντε επιτροπών ενώ εκκρεμούν εκείνα των δύο συνθετικών επιτροπών (Ειδήσεων-Ενημέρωσης & Προγράμματος-Δημόσιου Διαλόγου) όπως εκκρεμεί και το Γενικό Πόρισμα του ΣΚΕ Αττικής.
• Το ΣΚΕ Κεντρικής Μακεδονίας έχει 60 μέλη, 30 από τα οποία είναι εκλεγμένοι πολίτες και 30 εκπρόσωποι φορέων. Έχει εκλεγεί 5μελές προεδρείο και έχουν πραγματοποιηθεί 6 Ολομέλειες.

Συνολικά λοιπόν, αν και ο συμμετοχικός έλεγχος και τα ΣΚΕ δεν αποτελούν πανάκεια στο μέτρο που θα ολοκληρώσουν το έργο τους, μπορούν να αποτελέσουν μια κρίσιμη εμπειρία για την απάντηση στο ερώτημα «Τι είδους ΕΡΤ θέλουμε για την ελληνική κοινωνία του αύριο». Τα ΣΚΕ επίσης, μπορούν να αποτελέσουν τον πυρήνα διάχυσης του συμμετοχικού κοινωνικού ελέγχου στο σύνολο των ΔΕΚΟ της χώρας αλλά και μια πρότυπη δράση για τις άλλες ραδιοτηλεοράσεις στο πλαίσιο της EBU.
Τον Ιούνιο του 2013, μετά το μαύρο, οι εργαζόμενοι της ΕΡΤ υποσχέθηκαν ότι θα επιδιώξουν όχι μόνο την επαναλειτουργία της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, αλλά και μια ριζική αλλαγή στο ρόλο της για την Ελλάδα του αύριο. Τα Συμβούλια Κοινωνικού Ελέγχου με τη συμμετοχή πολιτών και το άνοιγμα στην κοινωνία αποτελούν μια από αυτές τις προσδοκίες και υποσχέσεις που έγιναν πραγματικότητα.

Περικλής Βασιλόπουλος
Προϊστάμενος ΚΕΕΠ